home
Goudanet zoekt in
• de catalogi van bibliotheek, streekarchief en museum;
• lokale internetsites;
• Tidinge van die Goude (fulltext);
• de Schatkamer (fulltext);
• landelijke bronnen;
• nieuwsbrieven, publicaties e.d. van Goudse cultuurhistorische organisaties

De Stolwijkersluis


DE RESTAURATIE IS GEREED !

NU NOG BAGGEREN EN DE DAMWAND VERWIJDEREN

[02-05-12] 440-0106.jpg

[02-05-12] 440-0102.jpg

[02-05-12] 440-stolwijkersluis27.jpg

[02-05-12] 440-stolwijkersluis26.jpg

[02-05-12] 440-stolwijkersluis25.jpg

[02-05-12] 440-stolwijkersluis24.jpg


[20-05-11] 440-stolwijkersluis16w.jpg


Bij de start van de werkzaamheden is eerst een stalen damwand aan de polderzijde geslagen en is de sluisbodem verzwaard met grote zakken zand om te voorkomen dat de sluis gaat drijven. De bodem bleek overigens in een prima conditie te verkeren.


[20-04-11] 440-stolwijkersluis9w.jpg


Bij het leegpompen van de sluis bleek, dat de oude stalen damwand aan de kant van de IJssel destijds onvoldoende diep is geslagen. Dit betekent een eerste tegenslag. Deze damwand zal nu eerst in de eerste week van juni worden verdubbeld.


[20-05-11] 440-stolwijkersluis15w.jpg

Uitgerekend deze oude damwand zorgt voor vertraging.


Als deze klus is geklaard kunnen de oude sluisdeuren worden verwijderd.

Inmiddels zijn de steigers in de sluis geplaatst en kunnen de restauratiewerkzaamheden echt gaan beginnen.


[20-05-11] 440-stolwijkersluis12w.jpg

[20-05-11] 440-stolwijkersluis13w.jpg


Op onderstaande foto is duidelijk te zien dat ook de stukken natuursteen aan vervanging toezijn.


[20-05-11] 440-stolwijkersluis14w.jpg


Deze betonnen bak die dienst doet als brug zal ergens in het najaar van 2011 worden vervangen.


[20-04-11] 440-stolwijkersluis11w.jpg


Wat een geweldig idee! Deze foeilelijke bak wordt vervangen door een prachtige eigentijde brug.


Zie hieronder een eerste schets van een opengewerkte brug.


[20-04-11] 440-stolwijker_schutsluis_brug.1.jpg


De situatie half juli 2011:

Aan de zuidkant van de sluis is al het oude metselwerk inmiddels verwijderd en is een begin gemaakt met het opmetselen van de sluis met nieuwe steen.

Getuige de onderstaande fotoserie:

[13-07-11] 440-stolwijkersluis20w.jpg


[13-07-11] 440-stolwijkersluis19w.jpg


[13-07-11] 440-stolwijkersluis18w.jpg


[13-07-11] 440-stolwijkersluis17w.jpg


Aan de noordkant van de sluis, de kant van de IJssel, wordt nog hard gewerkt aan het strippen van het oude metselwerk.

Zie weer onderstaande foto's hiervan:

[13-07-11] 440-stolwijkersluis23w.jpg[13-07-11] 440-stolwijkersluis22w.jpg[13-07-11] 440-stolwijkersluis21w.jpg


De historie van deze sluis:


De naam betreft zowel de sluis, die is aangelegd voor de ontginningen rond het jaar 1100, als dat van het buurtschap, dat sinds de annexatie in 1964 (daarvoor behorend tot Gouderak) tot de gemeente Gouda behoort.
De latere sluis, die te boek staat als de Oude Stolwijkersluis, dankt haar ontstaan aan het handvest van Graaf Jan van Blois d.d. 24 maart 1370. De bewoners van dit gebied kregen gelijkertijd van "de Heer van Gouda" toestemming om gratis gebruik te maken van deze sluis.


De Oude Stolwijkersluis was geen schutsluis maar een uitwateringssluis van de (voormalige) Stolwijkse Hoge Boezem op de Hollandsche IJssel. De oude sluis lag in de IJsseldijk tegenover Gouda in de westelijke hoek van de boezem, naast en ten oosten van de Stolwijker Zijl. Laatstgenoemde was een inlaatsluis, in de vorm van een stenen duiker, van de polder Stolwijk. Men kon via de zuidoostelijk of noordwestelijk lopende uitwateringsgeul De Wijk vanuit de Hollandsche IJssel water in de polder inlaten. De sluis lag iets noordoostelijker aan het einde van de Goudsche Vliet in de IJsseldijk. De Goudsche Vliet had zijn waterloop op de plek waar thans de Goudseweg is gesitueerd. De oude sluis moet dan ook gelegen hebben ter hoogte van het pand waarin thans Rubavo is gevestigd. Zowel de Oude Stolwijkersluis als de Stolwijker Zijl waren buitendijks via de ca. 300 meter lange uitwateringsgeul ‘De Wijk' op de zuidoever verbonden met de Hollandsche IJssel. De sluis werd in 1892 aan de rivierzijde afgedamd en uiteindelijk in 1905 opgeruimd, waarbij het dijklichaam ter plaatse werd doorgetrokken.


Het woord ‘zijl' komt uit het noorden van het land en betekent ‘sluis'. Een duiker is een houten of gemetselde koker door een weg of dijk. Een duikersluis kan derhalve worden afgesloten. De Stolwijker Zijl is in 1924 opgeruimd.


In het gebied van de uitwateringsgeul(en) zou ook de scheepswerf (Het) Kromhout gevestigd zijn geweest.


[28-12-09] 440-stolwijkersluis1.jpg


De aanwezige ‘restanten' van de tegenwoordige sluis dateren van 1799, evenals de vaart die bedoeld was als aan- en afvoerroute ten behoeve van de vervening in de Krimpenerwaard. Vanwege de slechte kwaliteit van het veen is de vervening in dit gebied één grote mislukking geworden. Naast de sluis herinneren nog slechts enkele veenwinningsputten in dit gebied aan die periode. Momenteel is het actueel om deze veenputten te behouden in het kader van het historisch landschap. Ze dreigen n.l. door verwaarlozing dicht te slibben. Vanwege het mislukken van deze veenwinning is de sluis in 1831 buiten gebruik gesteld. Pas op 16 december 1853 zijn de octrooien voor de vervening in dit gebied bij Koninklijk Besluit ingetrokken. Het beheer over de werken en eigendommen van de vervening werd toen opgedragen aan de Dijkgraaf en Hoogheemraden van de Krimpenerwaard. De sluis, in 1832 al afgedamd, werd in 1850 verhoogd en verzwaard en in 1888 opnieuw in gebruik genomen. Het eigendom ging op 1 mei 1917 over naar de Krimpenerwaard.


[28-12-09] 440-stolwijkersluis3.jpg


De laatste jaren weerklinken, in het kader van de herziening IJsselfront en aanleg van een jachthaven, geluiden om de sluis te herstellen en de doorvaart naar de Krimpenerwaard hernieuwd in gebruik te nemen. Naar men mag hopen zal de aanleg van de Zuidelijke Randweg hiertoe geen obstakel vormen.


[28-12-09] 440-stolwijkersluis4.jpg

Wanneer zal hier weer scheepvaartverkeer mogelijk zijn?


[13-02-10] 440-stolwijkersluis6.jpg


Varen wij straks dan zo de Krimpenerwaard weer in? De deuren staan al op een kier.......


Februari 2007 is bekend geworden dat de Oudheidkundige Kring Die Goude aan de Minister van Cultuur en Wetenschap, Dr. R.H.A. Plassterk, een brief heeft gestuurd met het verzoek middelen beschikbaar te stellen tot herstel van de sluis. Ook zijn de Hoogheemraadschappen van Schieland en de Krimpenerwaard, de gedeputeerden van de Provincie Zuid-Holland en B&W van Gouda aangezocht zich te blijven inzetten voor de restauratie. Vanwege de status Rijksmonument is sloop geen optie.


Laatste nieuws:

Het laatste nieuws komt uit De IJsselbode van dinsdag 22 juni 2010:


Op donderdag 17 juni is de restauratie van de Stolwijkersluis officieel van start gegaan. Dit gebeurde met het ophalen uit het water van de schutsluis van een mand met daarin een gedenksteen.


[17-07-10] 440-stolwijkersluis8.jpg


De sluis met een grote cultuurhistorische waarde is hiermee van de slopershamer gered.

Onder de aanwezigen bevonden zich dijkgraaf Hans Oosters van het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard, gedeputeerde Martin van Engelshoven-Huls, enkele burgemeesters en wethouders, maar vooral veel vrijwilligers die zich ingezet hebben om deze sluis te kunnen behouden.

De sluis krijgt zijn fuctie van toegangspoort naar de Krimpenerwaard terug als knooppunt voor de kleinschalige waterrecreatie.


Er schuilt echter nog één addertje onder het gras. Wie gaat in de toekomst de bediening van de sluis op zich nemen. Het Hoogheemraadschap en de gemeente Gouda voelen hier niets voor. Men hoopt dat vrijwilligers dit straks gaan doen.


Tekst op de gedenksteen:

Op 17 juni 2010 is het officiële startsein gegeven voor de restauratie van de Stolwijkersluis. De restauratie is mede mogelijk gemaakt door Provincie Zuid-Holland, Stuurgroep Hollandsche IJssel, Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard, Gemeente Gouda, K5 gemeenten.)

[28-12-09] 200-stolwijkersluis2.jpg

Reageer zelf op deze pagina
Schrijf een reactie








Warning: include(includes_html/footerlinkjes.php) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /srv/pimbol/www/dossiers.goudanet.nl/dossiers.php on line 229

Warning: include(includes_html/footerlinkjes.php) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /srv/pimbol/www/dossiers.goudanet.nl/dossiers.php on line 229

Warning: include() [function.include]: Failed opening 'includes_html/footerlinkjes.php' for inclusion (include_path='.:/var/php5/lib/php') in /srv/pimbol/www/dossiers.goudanet.nl/dossiers.php on line 229
X

nieuwsbrief

Meld je aan voor de digitale nieuwsbrief!